DORDRECHT De Nederlandse kust wordt jaarlijks versterkt door zand te spuiten op te ver afgeslagen duinen en stranden, maar misschien kun je ook een grote berg zand in zee storten en die door zee en wind laten verdelen. De natuur het werk laten doen.
De Zandmotor die voor de kust tussen Kijkduin en Ter Heijde opgespoten zal
worden om op een natuurlijke manier duinen en stranden te beschermen.
Je kunt ook havens aanleggen, polders droogleggen en baggeren in het Markermeer of in tropische zeeën zonder het water te vertroebelen en de natuur te beschadigen.
Dankzij de Deltawerken loopt Nederland al jaren voorop in de wereld van de waterbouw. De komende decennia wil het land dat blijven doen, maar dan met natuurvriendelijke methodes voor projecten als Maasvlakte 2, Ruimte voor de Rivier of de kustverdediging.
Na twee jaar voorbereiding presenteerde instituut EcoShape in Dordrecht de afgelopen week zijn concrete onderzoeksprojecten voor de komende drie jaar.
Het gaat om een programma van circa 30 miljoen euro dat betaald en uitgevoerd wordt door overheid, universiteiten als Delft en Wageningen, onderzoeksinstituten als Imares, ingenieursbureaus en bedrijven als Boskalis, Van Oord of IHC.
Vertraging
Dat laatste is ook in hun belang, want de afgelopen jaren liepen projecten vertraging op of werden ze afgeblazen in verband met milieubezwaren.
,,In 2002 konden we voor 250 miljoen euro een containerterminal aanleggen in Vlissingen, maar de Raad van State blies dat na klachten af. In 2005 liep de Maasvlakte verdere vertraging op om dezelfde reden. Daarvoor hadden we met Van Oord een combinatie gevormd. We wilden niet elke keer in onzekerheid zitten of een project wel door zou gaan en daarom zijn we natuur en milieu in ons denken gaan meenemen,'' vertelt groepsdirecteur Frank Verhoeven van Boskalis uit Papendrecht.
De baggeraars staken er in eerste instantie samen een miljoen euro in, kregen subsidie van het Innovatiefonds en de EU en vonden de gemeente Dordrecht bereid er hun onderzoeksinstituut onder te brengen.
Abstract
De zes mensen op het kantoor van EcoShape brengen inmiddels tientallen wetenschappers en deskundigen uit binnen en buitenland bijeen. In het begin leek het werk nogal abstract, maar de onderzoeksvragen zijn nu vertaald naar concrete projecten.
'Building with Nature' heet de nieuwe aanpak. ,,Vroeger ontwierpen we een plan voor bijvoorbeeld de Maasvlakte en probeerden we de gevolgen voor de natuur te beperken. Nu neem ik die natuur meteen mee in de ontwerpfase en sterker nog: laten we de natuur het werk doen,'' legt directeur Huib de Vriend van EcoShape uit. Zo kun je met de aanleg van mangrovebossen, zeegrassen of koraalriffen de zeespiegelstijging in landen in tropische gebieden te lijf. Zij vangen de golfslag op zodat dijken minder hoog en breed hoeven te worden.
In de Oosterschelde onderzoekt EcoShape hoe afkalvende zandplaten behouden kunnen blijven als foerageergebied voor vogels. Niet alleen door ze op te hogen, maar ook door ze te beschermen met oesterbanken aan de randen.
In het Markermeer wordt onderzocht hoe de vertroebeling tegengaan gegaan kan worden, want die is schadelijk voor mens en dier. Dat kan bijvoorbeeld door bij de bouw van buitendijkse wijken juist bodems met slappe klei op te spuiten met zand of meer reliëf te maken op de bodem.
Singapore
Omdat Nederlandse omstandigheden anders zijn dan in de tropen, begint een dergelijk onderzoek ook in Singapore, waar onder meer het koraal tegen vertroebeling beschermd moet worden.
De onderzoeksresultaten moeten er voor zorgen dat procedures bij grote waterbouwprojecten sneller verlopen en dat er meer draagvlak voor komt. Ook bij aanbestedingen in het buitenland hebben baggeraars er voordeel van. Verhoeven: ,,Bij ons ingenieursbureau lopen tegenwoordig zes of zeven ecologen rond. In Melbourne, Australië, hebben we mede hierdoor een aanbesteding gewonnen voor een project dat veel milieugroeperingen met argusogen volgen.''
En Dordrecht? Dat kan volgens wethouder Ferdinand van den Oever meeliften op al die onderzoeken, bijvoorbeeld bij het overstromingsbestendig bouwen in nieuwbouwwijk Stadswerven of het versterken van de Voorstraat als waterkering.
Bron: AD NieuwsMedia 8-2-2010