HOEKSCHE WAARD Terwijl de grote chipsfabrikanten elkaar proberen af te troeven met nieuwe soorten en smaken, onderscheiden drie 's-Gravendeelse boeren zich al jaren met dezelfde op zonnebloemolie gebakken agrarische lekkernij: Hoeksche Chips. Het hele productieproces vanaf de aardappelteelt tot aan het inpakken voltrekt zich in eigen beheer op de akkers en boerderijen van de Hoeksche Hoeve.
Het chipsfabriekje van de 's Gravendelers draait het hele
jaar. FOTO'S VICTOR VAN BREUKELEN
Duurzaam, ambachtelijk geproduceerd en authentiek van smaak. Zo profileren de Hoeksche Chips zich al jaren met succes op de Nederlandse en - sinds kort - de Belgische markt. Maar het geheim van de iets duurdere 's-Gravendeelse lekkernij zit stiekem vooral in de nostalgische verlangens van veel volwassen chipseters: het jeugdsentiment.
,,Vooral 35-plussers zijn gek op onze chips,'' beaamt René de Zeeuw die samen met zijn compagnons Gerrit Rozendaal en Henk Scheele de Hoeksche Hoeve runt. ,,Dat komt omdat wij nog chips maken zoals vroeger, waarbij je de aardappel nog proeft. De chips brengen mensen terug naar hun kindertijd. Oudere mensen zeggen vaak: dit is precies de smaak van vroeger.''
Het idee voor de Hoeksche Chips ontstond zes jaar geleden bij toeval. Zoals altijd hadden de drie mannen - die sinds 2002 samenwerkten onder de naam Combinatie de Seuters - tijdens het rooien van de bintjes een frietpan bij zich om friet te bakken. ,,Voor de verandering probeerde ik eens chips te bakken. Dus sneed ik de aardappelen in schijfjes. En die smaakten best lekker,'' vertelt Henk Scheele.
Omdat de inkomsten uit de aardappelteelt terugliepen, ging er bij de boeren een lichtje branden. Ze kweekten al aardappelen voor de frites- en tafelmarkt, maar aan eigen chips hadden ze niet eerder gedacht. ,,We zagen wel potentie,'' blikt de 's-Gravendeelse boer terug. ,,Zeker omdat er in Nederland nog geen duurzame en ambachtelijke chipsbakker bestond.''
Wat volgde was een lange reeks van experimenten. Alle aardappelrassen en frituuroliën werden getest en op feestjes namen de boeren steevast hun zelfgemaakte chips mee. ,,Iedereen reageerde enthousiast,'' herinnert Rozendaal zich. ,,Dit moeten jullie op de markt brengen, zeiden ze.''
De proef op de som namen ze in het najaar van 2004 bij groentespecialist Hoek uit 's-Gravendeel. De Zeeuw: ,,Hij wist in eerste instantie niet wat hij met onze chips aanmoest. Maar al snel belde hij op of we een nieuwe lading chips konden leveren.'' Al snel lieten ook andere groenten- en delicatessenzaken hun oog vallen op de Hoeksche chips. Toen in 2005 ook Super de Boer interesse toonde, besloten de drie boeren om de productie professioneel aan te pakken. ,,We hebben een snijmachine, frituurketel en inpakmachine laten ontwerpen en een opslagschuur omgebouwd tot een soort chipsfabriek,'' vertelt De Zeeuw. Hij lacht: ,,Vanwege de dominante frituurlucht waren we door onze vrouwen al onze huizen uitgejaagd.''
De Hoeksche Chips.
De Hoeksche Chips worden inmiddels in zo'n 1500 winkels verkocht. De agrariërs produceren de chips op het erf van De Zeeuw, nadat de gerooide aardappelen eerst zijn opgeslagen en gekoeld op de boerderijen van Scheele en Rozendaal. ,,Wij hebben samen 210 hectare land en exploiteren daarvan vijftig hectare voor de aardappelteelt,'' licht Gerrit Rozendaal toe. Afhankelijk van het aardappelras wordt er vroeg, middelvroeg of laat geoogst. Ongeveer een derde van de totale aardappelproductie gaat naar de agrarische chipsfabriek. Om het jaar rond chips te produceren, gebruiken chipsfabrikanten aardappelrassen, zoals de Lady Rosetta, Lady Clair, Saturna, Hermes en Courlan. ,,Maar welke rassen wij telen, blijft het geheim van de smid,'' benadrukt De Zeeuw. Van het productieproces willen ze wel meer laten zien. Het bakken van de chips in de smaken zeezout (driekwart van de verkoop) en zwarte peper (kwart) gaat nog puur op bestelling. Vier medewerksters zorgen ervoor dat de rauwe aardappelen binnen tien minuten via een geautomatiseerd traject worden verwerkt tot ingepakte chips. Het traject in de voormalige opslagschuur begint bij de onderlosser waarin de gerooide aardappelen zijn gelost. Van daaruit gaan ze onder meer langs de sorteermachine, de bunker en de draaiende wastrommelmachine.
Pas als de aardappelen goed schoon zijn, belanden ze in de snijmachine. In schijfjes verdwijnen ze daarna via een tussenbunker in één van de twee frituurketels. ,,Afhankelijk van het aardappelras frituren we de schijfjes zo'n zeven minuten in zonnebloemolie,'' licht De Zeeuw toe. ,,Wij frituren nog met schil. Dat is beter voor de smaak. Bovendien zit de schil vol vitamines.'' Na het frituren, trilt de trilgoot het gruis eruit. De tweede trilgoot spreidt de schijfjes uit voor de met cameraatjes uitgeruste kleurensorteermachine. Die blaast alle verkeerd gekleurde chips uit de productiestroom. Scheele: ,,Daarna controleren onze werkneemsters de chips nogmaals op kleur en kwaliteit. Pas dan worden de chips bestrooid met een beetje zout of peper. Verder komen er geen andere smaakstoffen en kruiden aan te pas.''
Om de chipsproductie een nieuwe impuls te geven, brengen de boeren begin volgend jaar toch twee nieuwe smaken op de markt: een paprikavariant en chips met knoflookpeper. Eerder gaven de chipsboeren nog aan nooit paprikachips te willen produceren. ,,Dat was vanwege de overheersende smaakeigenschap,'' stelt Rozendaal. ,,Paprikachips zijn niet onze favoriet, maar de consument vraagt erom. We zorgen er wel voor dat onze chips heel anders zullen proeven dan de paprikachips die al in de winkel liggen. Die van ons bevatten sowieso geen E-nummers en zijn dus veel puurder.''
Profiel
Naam bedrijf : Hoeksche Hoeve B.V. Onderdeel van Combinatie de Seuters.
Opgericht : november 2005. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel op
6 januari 2006.
Gevestigd in : 's Gravendeel. Op het erf van René de Zeeuw.
Eigenaren : Henk Scheele, Gerrit Rozendaal en René de Zeeuw
Aantal werknemers : 8 parttimers. Verdeeld over twee teams.
Product : chips met zeezout en chips met zwarte peper. Binnenkort
verschijnen twee nieuwesmaken op de markt: een
paprikavariant en chips met knoflookpeper.
Oplage/omzet : Over de oplage willen de chipsboeren niets kwijt. De chips
zijn verkrijgbaar in zo'n 1500 winkels.
I: www.ambachtelijkechips.nl
Bron: AD NieuwsMedia 28-11-09