OUD-BEIJERLAND Hij werkte er zo lang hij zich herinneren kan. Eén van de hoogtepunten was een ritje in de Ferrari van Prins Bernhard. Het doet Martien de Koning (68) 'enorm veel pijn' nu het familiebedrijf Koni, opgericht door zijn overgrootvader, richting de afgrond glijdt.
De bedrijfshallen van het Koni-hoofdkwartier in Oud Beijerland zijn al
gesloopt. ARCHIEFFOTO AD ROTTERDAMS DAGBLAD
Schokdemperfabrikant Koni. Martien de Koning, achterkleinzoon van grondlegger Arie de Koning, staat ermee op en gaat er eigenlijk nog altijd mee naar bed. Zijn werkzame leven bracht hij door in de werkplaatsen en later 'de fabriek' in Oud-Beijerland. Tot hij in 1986 afzwaaide na een geschil over het beleid van het dan inmiddels door Amerikanen overgenomen bedrijf.
Dat hetzelfde Koni nu dreigt te moeten sluiten, doet hem 'verschrikkelijk veel pijn'. ,,Koni was altijd als een familie. Hoewel het verder van me afstaat, kan ik me niet voorstellen dat het nu anders is. Och, ik hoop toch zo dat er iets geregeld wordt voor die mensen,'' zegt hij wijzend op de werknemers. ,,Vroeger kwamen al die mensen gewoon uit en rond het dorp om te komen werken. Ze kwamen met bussen van Goerree-Overflakkee.''
Koni is een begrip. In Oud-Beijerland. In de regio. In de autosportwereld. Maar ook rond het koningshuis. Martien de Koning vergeet nooit dat prins Bernhard kwam. ,,Voor zijn Ferrari. Hij wilde een betere wegligging. De auto werd afgeleverd en er is veertien dagen aan gewerkt. Daarna kwam hij hem zelf afhalen. Het proefritje maakte hij op ons terrein. Ik stond erbij. Prachtig. Hij was tevreden. De prins ging naar Enzo Ferrari, baas van die wagens. Zei dat Enzo een stukje moest gaan rijden. 'Wat een wegligging!' zei hij. Hij wilde alles weten. Hoe dat kwam? Wat had de prins ermee gedaan? De prins heeft maar één ding gezegd: 'Koni'.''
De rest is, zoals dat heet, geschiedenis. Koni stapte de racewereld binnen en voorzag de Formule 1-wagens van Ferrari en McLaren van speciale schokdempers. Coureur Lewis Hamilton werd vorig jaar nog op 'Koni's' wereldkampioen Formule 1.
Ook de Oranjes laten zich rondrijden op de dempers van de Beijerlanders. Prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven reden in een door Koni gedempte koets naar hun huwelijk. Ook de Gouden Koets kreeg al lang geleden een paar schokdempers van het bedrijf aangemeten.
De verwevenheid met het koningshuis. Martien de Koning heeft er warme herinneringen aan. ,,We waren eens in Monaco voor de Formule 1. Prins Bernhard was daar ook met zijn Ferrari. Die wagen stond gestald in Frankrijk, maar hij wilde hem per se naar Nederland hebben die week. Hijzelf kon de wagen niet brengen, zijn chauffeur evenmin. Ik en een kompaan hoorden dat en hebben toen de stoute schoenen aangetrokken. We vroegen de prins of wij hem niet konden brengen. Vond-ie prima. Toen zijn we van Monaco naar Nederland gereden. Een briefje van de prins op zak waarin stond dat hij toestemming had verleend. Bij de grenzen konden we zo doorrijden. We hadden immers zijn nummerplaten. Prachtig.''
De spuitlijn van de Koni-schokdempers in de
fabriek in Oud-Beijerland. FOTO KONI
Het was, zegt De Koning, maatwerk dat Koni zo aantrekkelijk maakte voor alle klanten. ,,We maakten in 1986 bijvoorbeeld 'slechts' 1, 2 miljoen dempers per jaar. Maar wel allemaal op maat, degelijk en precies naar wens. Dat was onze kracht.''
De wiebelende Erasmusbrug. De Moerdijkbrug. De Zeelandbrug. Koni - ooit 2600 verschillende dempers makend - dook overal op. ,,Als dat nu ten einde is, is dat een klap voor de regio,'' zegt ook Pieter Jan in 't Veld van de Historische Vereniging Oud-Beijerland. ,,Er waren en zijn nog steeds enorm veel bedrijfjes in de regio afhankelijk van Koni. Los van alle mensen die er nu nog werken.'' Martien de Koning, nog steeds inwoner van Oud-Beijerland, wacht het af. ,,Ik werkte er zo lang als ik me herinner. Ik mocht van mijn vader twee weken vrij hebben in het schooljaar, mijn andere vrije dagen ging ik al als jongetje aan de slag in de fabriek. Ik heb geen grote angst dat de naam Koni verdwijnt. Ach, ik kijk vooral naar het verleden. Daar liggen de mooiste herinneringen van het bedrijf. Maar ik zou het verschrikkelijk vinden als de mensen op straat zouden komen te staan. Het voelt nog als familie.''
Wat is het? - Ook Prins Bernhard reed rond op Koni's
Talloze personenauto's, vrachtwagens, bussen, (hogesnelheids)treinen over de hele wereld zijn uitgerust met schokdempers van Koni. Het bedrijf laat zich al vele decennia voorstaan op 'kwaliteit' en betrouwbaarheid'. Koni bedacht ooit de oplossing voor hét probleem van bestaande schokbrekers uit Amerika: lekkage. Ook de kracht van latere (uit)vindingen zat 'm in de eenvoud. Nog niet zo lang geleden ontwikkelde het bedrijf een zelfdenkend schokdempingssysteem zonder elektronica.
Internationale roem verwierf de 'koninklijke' onderneming vooral door de autosport. Mede dankzij de specifieke techniek van Koni, behaalden Formule 1-teams zoals Ferrari en McLaren grote successen. Het was overigens wijlen prins Bernhard, die zijn sportwagen een betere wegligging liet bezorgen in Oud-Beijerland, die het concern introduceerde bij de legendarische Italiaanse autoproducent Enzo Ferrari. Schokbrekers van Koni zijn behalve in allerhande voertuigen, ook terug te vinden in brugconstructies, met als paradepaardjes de Erasmus- en de Zeelandbrug. Trouwens ook in koetsen van de koninklijke familie. Prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven werden in hun koets met Koni-schokbrekers vervoerd op hun trouwdag. De degelijke materialen zouden er nog steeds in zitten.
Tot nu toe
Koni vindt zijn oorsprong in de zadelmakerij die Arie de Koning in 1857 in Oud-Beijerland begon. Via het werk aan rijtuigen kwam het familiebedrijf begin vorige eeuw in de autobranche terecht.
De fabricage van schokdempers begon in 1932. Na de Tweede Wereldoorlog groeide Koni gestaag uit tot een internationale specialist op het gebied van schokdempers. In 1972 kwam de multinational, met dochtermaatschappijen in Duitsland, Frankrijk en de VS, in handen van de Amerikaanse investeringsmaatschappij ITT.
Op het hoogtepunt waren er zo'n duizend mensen werkzaam op de hoofdvestiging in OudBeijerland. De afgelopen jaren probeerde Koni een deel van de productie over te hevelen naar China. Vooralsnog met weinig succes. Vorig jaar zomer werden de karakteristieke bedrijfshallen aan de Langeweg gesloopt.
Het aantal medewerkers in Oud-Beijerland is ondertussen geslonken naar een kleine vijfhonderd.
Bron: AD NieuwsMedia 1-5-2009