PAPENDRECHT Met zo'n drie miljard dagelijkse verbruikers is rijst het populairste basisvoedsel ter wereld. Al decennialang worden de in november geoogste bruine rijstkorrels uit Azië aan de Ketelweg in Papendrecht tot witte geslepen, schoongemaakt en verpakt. Rijstverwerker Van Sillevoldt Rijst -onderdeel van het Franse Marbour - levert vooral huismerken aan diverse grote Europese supermarktketens.
Rijstcontrole in de fabriek van Van Sillevoldt Rijst aan de Ketelweg in
Papendrecht. FOTO VICTOR VAN BREUKELEN
Hij is 62 jaar en kan met prepensioen, maar Arie van der Stel piekert er niet over. Al 42 jaar werkt hij bij Van Sillevoldt en afscheid nemen van zijn werkgever wil hij nog lang niet. ,,Ik vind het werken hier nog veel te leuk,'' benadrukt hij met klem. De silo-operator bepaalt vanuit de silocontrolekamer met de computer welke rijst naar welke pellerij in de fabriek gaat. Hij is verknocht aan het uitzicht over de Ketelhaven. ,,Net Schiphol,'' grapt hij.
Van der Stel staat vrijwel aan het begin van het productieproces in de fabriek van één van de drie grootste rijstverwerkers van Europa. De rijst, die voornamelijk vanuit Thailand, India en Guyana naar de Rotterdamse haven wordt verscheept, komt bruin en onbewerkt in de Papendrechtse fabriek aan. Daar kiepen vrachtwagens ieder uur rijstkorrels in de losput van de opslagsilo, zo'n 516.000 kilo rijst per etmaal.
,,Vroeger kwam de rijst nog via de haven de fabriek binnen,'' wijst algemeen directeur Hans Castelijn op de terminal achter de fabriek. ,,Maar die terminal ligt er al jaren werkloos bij. De ligging aan het water was ooit een strategische keuze. Tegenwoordig is wegvervoer voordeliger.''
Als de rijst is gecontroleerd en gewogen, sluizen machines de korrels door naar de verschillende pellerijen waar de rijst wordt gereinigd. Grote automaten en magneten zeven eerst de onzuiverheden eruit. Het pellen van de buitenste schil gebeurt met twee naast elkaar liggende koppels pelstenen. ,,De gebroken korrels zeven we eruit en vermalen we tot rijstbloem,'' legt Castelijn uit. ,,De rijst wordt in de fabriekshal verpakt en in pallets gereedgezet om het naar de grote winkelketens in Europa te sturen.''
De belangrijkste afzetgebieden voor Van Sillevoldt Rijst zijn Engeland, Duitsland, Frankrijk en de Benelux-landen. ,,Nederland is geen rijstland. Wij eten slechts vier kilo per jaar,'' weet de directeur. ,,In Azië eten mensen tien keer zoveel rijst: zo'n veertig kilo. In Engeland wordt ook veel rijst verkocht omdat daar veel Indiërs en Pakistani wonen. De vraag naar klassieke droge rijst neemt overigens iets af en maakt plaats voor rijst als kant-en-klaarcomponent van maaltijden.''
Van Sillevoldt Rijst is verantwoordelijk voor de inkoop van alle rijst voor de vestigingen van Marbour in Frankrijk, Polen en de Franse overzeese gebiedsdelen Guadeloupe en La Réunion. Geen eenvoudige taak in de onstuimige rijstmarkt, volgens Castelijn. ,,We hebben te maken met politieke interventies en reguleringen van prijzen. In een aantal gevallen zelfs met exportverboden. Het principe van vraag en aanbod gaat daardoor niet helemaal op. De afgelopen twee jaar zijn de rijstprijzen enorm gestegen.''
Om in de lastige markt overeind te blijven, stoomt Castelijn het bedrijf klaar voor de toekomst. Komende jaren staan daarom in het teken van modernisering. De fabriek dateert van 1968 en veel machines zijn aan vervanging toe. Tegelijk is de kans groot dat in de toekomst - als de importheffingen op witte rijst worden verlaagd of later wellicht opgeheven - het pellen van de rijst in het land van herkomst gebeurt. ,,Nu laten wij in Thailand zelfs al rijst verpakken voor meerdere afnemers,'' licht de directeur toe. ,,De importheffing die we daarvoor betalen is ongeveer gelijk aan de productiekosten hier in Nederland.''
Het verpakken zal grotendeels blijven plaatsvinden in de Papendrechtse fabriek. Tot opluchting van onder meer Linda Kesauly en Patricia van de Graaf. ,,Ik heb nooit een andere werkgever gehad,'' zegt Kesauly, die zich opwerkte van verpakker tot lijnoperator. ,,We hebben het hier altijd naar ons zin gehad,'' beaamt Van de Graaf. ,,Wij bewaken hier de kwaliteit en we zorgen dat de machines goed draaien en het verpakken soepel verloopt.''
Verhuisd
Van Sillevoldt Rijst heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Tot halverwege de jaren '70 was het een echt familiebedrijf. Na het overlijden van de laatste erfgenaam C.M. van Sillevoldt, kwamen de aandelen van het bedrijf in handen van een stichting. De rijstpellerij en de bewerking van peulvruchten verhuisden in 1968 van Rotterdam naar Papendrecht, later gevolgd door de afdeling kruiden en specerijen onder het merk Silvo (sinds januari onderdeel van het Amerikaanse McCormick & Company, red). In 2003 werd het bedrijf gesplitst, toen Van Sillevoldt de rijstpellerij verkocht aan Marbour.
,,We zijn weliswaar niet meer zelfstandig, maar van Van Sillevoldt Rijst is nog steeds een familiebedrijf, net zoals Marbour dat in Frankrijk is,'' stelt Castelijn. Op het gebied van rijst ambieert Castelijn met Van Sillevoldt Rijst een 'moreel' markleiderschap met duurzaam en eerlijk produceerde rijst. Hij pleit voor een exclusief keurmerk voor rijst, zoals dat bij visproducten al bestaat met het MSC-keurmerk. Nu al importeert de fabriek Fairtrade basmatirijst uit India. ,,Een mooie droogkokende rijst,'' vindt de directeur. ,,Het is de Ferrari onder de rijstsoorten. Bij het koken, ruik je de heerlijke geur van India.''
Profiel
Naam bedrijf: Van Sillevoldt Rijst, onderdeel van het Franse Marbour in
Marseille.
Opgericht: In 1833 door Cornelis Martinus van Sillevoldt in Rotterdam.
Toen nog als producent van bakkerij-ingrediënten.
Gevestigd in: Papendrecht, sinds 1968.
Directeur: Hans Castelijn.
Aantal werknemers: 110, van wie 85 in de fabriek en 25 op kantoor.
Product: rijst en rijstebloem. O.a. Basmati rijst, Pandan Jasmin,
Pasboiled rijst, Surinaamse rijst en Langgraan rijst. Eigen
merk: Sawi.
Oplage: van de 120.000 ton bruine rijst die wordt verwerkt, blijft
ongeveer 100.000 ton witte rijst en rijstebloem voor de
Europese markt over.
Bron: AD NieuwsMedia 14-11-09